قرآن و بيان پاره‌اى از غفلتها كه براى مفسران اتفاق افتاده است . باب دوم در شرح احاديث مشكلى كه علماء به شرح آنها پرداخته يا نپرداخته‌اند . از جمله : شرح اسماء الحسنى است ؛ باب سوم در بيان گفتگوهايى كه با علماى پيشين و هم‌زمان خود راجع به مسائل مختلفى داشته است و ابواب ديگر آن كتاب مربوط به گفتار كوتاه و اندرزهايى است كه از سوى پيمبران و ائمه طاهرين و فضلا و صوفيه در اختيار او درآمده است و همچنين مطالبى كه در فنون ادبى از شاعران بزرگ به دست آورده و ايراداتى كه بر آنها گرفته و پشتيبانىهايى كه از ايشان نموده است . به دنبال اين مطالب به يادآورى از فنون شعر از غزل و ستايش و فخرآرائى و سوك‌سرائى و ديگر از حكايات دلنشين پرداخته است و مدت پنج ماه از سال 1084 هجرى به تأليف اين كتاب اشتغال ورزيده است . اما تفسير قرآن او به نام منتخب التفاسير خوانده شده است و سبك او در تفسير قرآن چنين بوده است كه نخست گفتار مفسرانى را كه آثار تفسيريشان را در اختيار داشته ، از قبيل تفسير نيشابورى و تفسير كشّاف و تفسير قاضى بيضاوى و تفسير مجمع البيان و تفسير عياشى و تفسير على بن ابراهيم را مورد نظر قرار داده است ؛ سپس به تحقيقاتى از خود در ردّ نظريه‌هاى آنان و يا موضوعاتى را كه آنان به آنها برخورد نكرده‌اند پرداخته است . آغاز شروع اين تفسير در ماه جمادى الآخرة سال 1086 بوده است و به‌طورى كه از ابتداى همان رساله به دست مىآيد : در ماه ربيع الاول سال 1087 هجرى به تفسير سوره الرحمن رسيده است و من در حال حاضر نمىدانم به انجام ما بقى آن توفيق خواهم يافت يا خير . به گمان من اكثر تحقيقات سيد نعمة اللّه شوشترى كه از اعلام معاصر است ، از آثار اين سيد عالىمقام اقتباس شده باشد « * » .

--> ( * ) سيد نعمت اللّه با اين بزرگوار ارتباط بسيارى داشت حتى در فتنهء حسين پاشاى ياغى مدت دو ماه در هويزه در خانه سيد عليخان مهمان بود و سيد هم كمال پذيرائى را از وى به عمل آورد و درخواست كرد تا در هويزه ماندگار شود ؛ ليكن سيد درخواست او را اجابت نكرد . خود سيد نعمت اللّه در نور حب از انوار نعمانيه از وى كمال بزرگداشت را به عمل آورده ، آنجا كه گويد : وى عالمى شاعر و اديبى صالح و پاكدامنى پارسا بود و حكومت ديار عرب از قبيل هويزه و ديگر از شهرهاى آن نواحى را -